Przewodnik po kinematograficznej prasie.
Lata 90. to okres, w którym polski rynek prasowy przeżywał prawdziwy rozkwit, szczególnie w dziedzinie czasopism poświęconych kinematografii. Najpopularniejsze tytuły odgrywały istotną rolę w kształtowaniu i promowaniu kultury filmowej. Dzięki różnorodności tematycznej i bogatej treści, przyciągały szerokie grono czytelników, od amatorów po profesjonalistów. Ich dziedzictwo nadal jest ważne dla zrozumienia rozwoju kinematografii w Polsce i za granicą.
Dla wielu entuzjastów kina, czasopisma filmowe stanowiły nie tylko źródło informacji, ale prawdziwą skarbnicę wiedzy, inspiracji, a także narzędzie do zgłębiania tajników kinematografii. W erze przed cyfryzacją, kiedy internet nie był jeszcze powszechnie dostępny, magazyny filmowe pełniły kluczową rolę w kształtowaniu gustów, preferencji oraz wiedzy filmowej. Były mostem łączącym przemysł filmowy z widzami, oferując wgląd w procesy twórcze, zakulisowe opowieści, wywiady z twórcami, a także recenzje, które mogły przesądzić o komercyjnym sukcesie lub porażce filmu.
Dla kinomaniaków stanowiły nieodłączny element codziennego życia – były obecne w domowych biblioteczkach, na stolikach kawowych, a ich strony często ozdabiały ściany jako plakaty . Na filmowe magazyny była moda, a branżowy tygodnik czy miesięcznik na temat filmu był serwisem, dzięki któremu wyszukiwanie interesujących nas tytułów stało się łatwiejsze.
Oto przegląd najpopularniejszych magazynów filmowych tamtej dekady, które przyciągały uwagę czytelników bogatą treścią i unikalnym podejściem do tematu filmu. W latach 90. prasa kinowa święciła w Polsce triumfy.
Film (1946-2013)
Magazyn Film wydawany w Warszawie to jeden z najstarszych i najbardziej cenionych tytułów na polskim rynku. Jego historia sięga 1946 roku, a w latach 90. nadal utrzymywał wysoką pozycję. Oferował czytelnikom szczegółowe analizy filmów, wywiady z twórcami i aktualne recenzje premier kinowych. Wydawcą było Przedsiębiorstwo Wydawnicze RSW „Prasa”, co gwarantowało wysoki standard publikacji.
Cinema (1995-2007)
Cinema pojawiła się na rynku jako miesięcznik poświęcony głównie aktualnym hitom kinowym, zarówno z Hollywood, jak i z Europy. Czytelnicy mogli tu znaleźć recenzje, wywiady z aktorami oraz artykuły dotyczące technologii filmowych. Magazyn z redakcją w Warszawie, był szczególnie popularny wśród kinomanów liczących na nieco bardziej pogłębione analizy. Wydawany w Polsce na licencji niemieckiego wydawnictwa Kino Verlag GmbH, początkowo przez Film Publishing Poland (lata 1995–2002), później Geronia Poland (2003-2007). Pierwszy numer trafił na rynek we wrześniu 1995 roku, ostatni – sygnowany numerem 136. – ukazał się w styczniu 2007 roku.
Cinema Press Video (1990-1999)
To specjalistyczne wydawnictwo skupiało się na rynku wideo, prezentując nowości dostępne na kasetach VHS. Oprócz recenzji filmów, Cinema Press Video dostarczało informacje o nadchodzących wydaniach i promocjach w wypożyczalniach filmów. Czasopismo miało swoją siedzibę w Katowicach i było kierowane głównie do osób, które preferowały oglądanie filmów w domowym zaciszu. Z adresowaniem do wymagających kinomanów, oferował recenzje systemów kina domowego i nowych technologii audio-video, umożliwiając czytelnikom ulepszanie ich domowego centrum rozrywki. W sam raz coś dla fanów elektroniki.
Video Fan (1991-1994)
Magazyn „Video Club” był znany z praktycznego podejścia do tematyki filmowej. Oprócz standardowych recenzji, czytelnicy znajdowali tu porady dotyczące zakupu sprzętu video oraz sposobów organizacji domowej kolekcji filmów. „Video Club” służył również jako przewodnik po najlepszych filmach dostępnych w wypożyczalniach.
Video Club (1990-1995)
Video Club to jeden z pierwszych kolorowych magazynów filmowych, który pojawił się na rynku polskim na początku lat 90. Ciekawa szata graficzna, solidny papier – fanom kaset VHS oczy błyszczały z zachwytu. Magazyn Video Club był znany z praktycznego podejścia do tematyki filmowej. Oprócz standardowych recenzji, czytelnicy znajdowali tu porady dotyczące zakupu sprzętu video oraz sposobów organizacji domowej kolekcji filmów. Video Club służył również jako przewodnik po najlepszych filmach dostępnych w wypożyczalniach.
The Best of Video (1990-1994)
Katalogi filmów The Best of Video wydawane przez Oficynę Wydawniczą Comfort były podstawowym tytułem każdego fana świata VHS. Pierwszy numer pojawił się na rynku w 1989 roku w nakładzie 60 tys. egzemplarzy i zawierał opis 2315 filmów.
Tak twórcy pierwszego katalogu pisali o swoim dziele we wstępie: „Drogi Czytelniku!
Do tej pory byłeś zdany na przypadek. Nie raz i nie dwa dałeś się oszukać tytułowi filmu, bądź nazwisku jego reżysera lub aktorów… Wściekły wychodziłeś z kina w połowie seansu. Kląłeś w żywy kamień znajomych, którzy Cię podpuścili, być koniecznie wypożyczył tę a nie inną kasetę wideo. Zastanawiałeś się, po co właściwie wydałeś ciężkie pieniądze na antenę satelitarną – bo przecież nie dla repertuaru gorszego od polskiej telewizji… Teraz nie jesteś już sam. Masz w ręku pierwszy w Polsce, fachowy i kompetentny katalog filmów!”
Kontynuacją katalogów The Best of Video, był katalog The Best of Cinema, który po jednym roczniku przestał się jednak ukazywać.
Video Comfort (1992-1998)
Magazyn Video Comfort wyróżniał się szatą graficzną i jakościowym podejściem do odtwarzania filmów w domu. Był to katalog filmów polskich dystrybutorów kaset video, które można było zamawiać do wypożyczalni. Łącznie ukazało się na rynku 7 numerów, wydawanych na dobrej jakości papierze kredowym (format A4). Każdy numer zawierał opisy filmów z podziałami na kategorie wraz z okładkami kaset, na których je dystrybuowano. Bez wątpienia był to najbardziej estetyczny magazyn, jaki wydawnictwo tego typu w latach 90. Wśród fanów kaset VHS pamięć o kolorowych katalogach wciąż jest jeszcze żywa.
Kino (1966-….)
Pismo Kino, również wydawane w Warszawie, to jedyny tytuł, który przetrwał próbę czasu i wydawany jest do dnia dzisiejszego. W latach 90. było istotnym punktem odniesienia dla osób zainteresowanych głębszą wiedzą o kinematografii. Tytuł skupiał się na analizach filmowych, historii kina oraz teorii filmowej, co czyniło je nieocenionym źródłem dla studentów filmoznawstwa oraz profesjonalistów z branży.
TV Sat Magazyn (1989-….)
Magazyn o telewizji satelitarnej i kablowej oraz telekomunikacji i elektronice. Pozycja adresowana zarówno do odbiorców i abonentów, jak i do branżowych profesjonalistów, w tym do instalatorów anten satelitarnych, pracowników telekomunikacyjnych sieci kablowych, producentów i dystrybutorów programów telewizyjnych, kadry zarządzającej wyższego i średniego szczebla. W środku znajdziemy testy nowoczesnego sprzętu satelitarnego i elektronicznego, a także pełną ofertę odbioru programów satelitarnych, wykazy analogowych i cyfrowych satelitarnych programów telewizyjnych i radiowych oraz garść nowinek z branży i ciekawostki multimedialne z całego świata. Obowiązkowa pozycja dla każdego go chce sprzedawać ofertę satelitarną.
Life Video (1991-2001)
Life Video to pozycja obowiązkowa dla każdego amatora nagrań VHS od strony realizatorskiej. Nowości rynkowe dotyczące najnowszych sprzętów, techniki kręcenia, porady dotyczące najskuteczniejszych ujęć, a do tego dziesiątki recenzji im polecajek. Wszystko to znaleźć można było w Life Video
Video Świat Hanna-Barbera (1990-1992)
Video Świat Hanna-Barbera to miesięcznik dla dzieci wydawany w latach 1990-1992 przez Hanna-Barbera Poland. Założycielem i redaktorem naczelnym miesięcznika był Wojciech Trzciński. Z Video Światem związani byli m.in. Jacek Cygan, który był kierownikiem literackim miesięcznika oraz Majka Jeżowska. Promowali oni również w owym czasie rozmaite wydarzenia kulturalne. W środku oprócz plakatów charakterystyczne były dodatki w postaci tekturowych wycinanek do sklejenia. Pismo podzielone było na stałe działy takie jak: Wywiad moich marzeń – przeprowadzony z postacią ze świata filmów animowanych; Oskarek ’91 – plebiscyt na najpopularniejszą postać ze świata Hanny-Barbery; Jackland – literacka rubryka prowadzona przez Jacka Cygana; Kącik dla malucha; Mam pomysł na komiks; Krzyżówka dla syna i taty; Historie biblijne – opowiadania oparte na serialu animowanym o tej samej nazwie; Do you speak English? – kącik językowy.
Magazyny filmowe nie tylko informowały o kinowych nowościach, ale kształtowały gust filmowy i dostarczały narzędzi do krytycznej analizy filmów. Były istotnym elementem kultury filmowej w Polsce, wpływając na rozwój zainteresowań kinematografią wśród różnych grup społecznych. Spoiwem łączącym wszystkich czytelników był właśnie film i cała wiedza z nim związana.
Nie chodziło wyłącznie o relacjonowanie bieżących wydarzeń branżowych, ale o wpływ na cały przemysł. Na łamach poszczególnych tytułów promowano nowe trendy, technologie i talenty. Ich rola jako mediatorów między twórcami a publicznością była kluczowa w kształtowaniu gustów i preferencji kinowych. Dla wielu czytelników to właśnie pisma z bohaterami kina akcji na okładce były źródłem inspiracji i edukacji. Artykuły teoretyczne i analizy filmów przyczyniały się do głębszego rozumienia i doceniania sztuki filmowej jako takiej, a recenzje i porady publikowane w Video Clubie czy Cinema Press Video pomagały w wyborach konsumenckich dotyczących sprzętu audio-video.
Każdy tytuł pełnił wreszcie funkcję społecznościową, tworząc platformę dla wymiany opinii i doświadczeń między kinomanami. Dzięki listom od czytelników i działom dyskusyjnym, magazyny te umożliwiały budowanie relacji i dzielenie się pasją do kina. Przez lata, dzięki publikowanym listom od czytelników oraz działom dyskusyjnym branżowe gazety sprzyjały tworzeniu się społeczności kinomaniaków, co w dalszym ciągu wpływało na rozwój kultury filmowej w Polsce.
Kto nie wspomina tych kolorowych pism z sentymentem…